استریلیزاسیون

روش های استریلیزاسیون

چکیده
بیشتر وسایل پزشکی و جراحی مورد استفاده در مراکز بهداشتی- درمانی از موادی ساخته می شوند که در برابر گرما پایدار بوده و بنابراین در برابر بخار و استریلیزاسیون توسط حرارت نیز مقاومند. از نیمه قرن بیستم وسایل پزشکی از موادی ساخته می شوند (مانند پلاستیک ها) که قابلیت تحمل دمای استریلیزاسیون بالا را ندارند...

استریلیزاسیون

بیشتر وسایل پزشکی و جراحی  مورد استفاده در مراکز بهداشتی- درمانی از موادی ساخته می شوند که در برابر گرما پایدار بوده و بنابراین در برابر بخار و استریلیزاسیون توسط حرارت نیز مقاومند. از نیمه قرن بیستم وسایل پزشکی از موادی ساخته می شوند (مانند پلاستیک ها) که قابلیت تحمل دمای استریلیزاسیون بالا را ندارند. گاز اتیلن اکساید از دهه 1950 برای استریل وسایل پزشکی حساس به دما و رطوبت به کار می رود. در 15 سال گذشته سیستم های جدید استریلیزاسیون با دمای کم (مانند پلاسما گاز هیدروژن پراکسید، غوطه وری در پراستیک اسید، ازن) ابداع شده اند که برای استریل کردن وسایل پزشکی به کار می روند. در این بخش به بررسی تکنولوژی های استریلیزاسیون مورد استفاده در مراکز بهداشتی پرداخته و در جهت اجرای بهتر فرایند آماده سازی وسایل پزشکی پیشنهاداتی ارائه خواهد شد.

استریلیزاسیون همه میکروارگانیسم های موجود در سطح یک جسم جامد یا مایع را از بین برده و از انتقال بیماری جلوگیری می کند. در صورت استفاده از وسایل حیاتی که به اندازه کافی استریل نشده باشند، خطر انتقال عوامل بیماریزا بالا است، ولی این اتفاق به ندرت گزارش شده است. نادر بودن عفونت های بیمارستانی در اثر بکار گیری ابزار استریل شده به علت ایمنی بالاتر در نظر گرفته شده در روش استریلیزاسیون می باشد. احتمال استریل بودن با شاخصی به نام سطح تضمین استریلیتی (SAL) نشان داده می شود و به صورت احتمال زنده بودن یک میکروارگانیسم پس از استریلیزاسیون تعریف می شود. معمولاً سطح تضمینی استریلیتی به صورت 10nبیان می شود. برای مثال اگر احتمال زنده بودن یک اسپور یک در میلیون باشد، سطح تضمینی استریلیتی برابر 10است. بطور مختصر سطح تضمینی استریلیتی برآوردی از کشندگی کل فرآیند استریلیزاسیون است و این برآورد با دیدی محافظه کارانه است. سطح تضمینی مضاعف استریلیتی(برای مثال سطح تضمین استریلیتی 10برای تیوب های کشت خون و کیسه های ادرار؛ و یا سطح تضمین استریلیتی 10برای تیغ های جراحی ، ایمپلنت ها) سالهاست که در بسیاری از کشورها منجمله ایالات متحده مبنا قرار گرفته است و استفاده می شود. انتخاب سطح تضمین استریلیتی 106 جهت ابزار حیاتی قراردادی بوده و با مقدار عوارض خطرناک (مانند عفونت های بیمار) رابطه ای ندارد.

وسایل پزشکی حیاتی وسایلی هستند که با بافت های استریل یا مایعات بدن در تماس می باشند. این وسایل باید به هنگام مصرف استریل باشند چون هرگونه آلودگی میکروبی منجر به انتقال بیماری می شود. وسایل جراحی ، فورسپ های بیوپسی و ایمپلنت ها مثالهایی از این وسایل حیاتی هستند. استریلیزاسیون با بخار روش پیشنهادی برای استریل کردن وسایل مقاوم به حرارت می باشد، این روش به علت قابل اطمینان بودن، پایداری و کشنده بودن دارای بالاترین حد ایمنی است. ولی برای استریل سازی وسایل حساس به رطوبت و گرما از فناوری استریلیزاسیون با دمای کم (مانند اتیلن اکساید، گاز پلاسمای هیدروژن پراکسید، پراستیک اسید) استفاده می شود.

 

 

استریلیزاسیون با بخار آب

از بین همه روش های موجود برای استریلیزاسیون، گرمای مرطوب به شکل بخار اشباع شده تحت فشار پرکاربردترین و قابل اطمینان ترین روش است. استریلیزاسیونبا بخار غیر سمی، ارزان قیمت، سریعاً میکروب کش و اسپوروسیدال است و نفوذ بسیار خوبی هم دارد. استریلیزاسیونبا بخار همانند سایر روش ها محدودیت هایی دارد. اثرات زنگ زدگی و خورندگی بر روی ابزار فلزی بخصوص وسایل دندانپزشکی، خمیر شدن پودرها و تخریب برخی ژلها و روغن ها، کاهش توانایی انتقال نور در لارنگوسکوپ ها و افزایش زمان سخت شدن (5 تا 6 برابر) خمیرها و گچ های قالب گیری از جمله اثراتی است که کاربرد بخار آب را برای استریلیزاسیونمحدود می نماید.

اساس استریلیزاسیون با بخار که در اتوکلاو انجام می شود، قرار دادن وسایل در معرض بخار مستقیم در دما و فشار بالا به مدت معین است. بنابراین بخار، فشار، دما و زمان 4 پارامتر مهم استریلیزاسیون با بخار هستند. بخار ایده آل برای استریلیزاسیون، بخار خشک اشباع و آبدار است (ضریب خشکی بیش از 97% ). فشار برای رسیدن به دمای بالا لازم است و دمای بالا برای کشتن سریع میکرو ارگانیسم ها ضروری است. برای اطمینان از فعالیت میکروب کشی، دماهای ویژه ای پیشنهاد می گردد که رایج ترین آنها 121 درجه سانتیگراد (معادل 250 درجه فرانهایت) و 132 درجه سانتیگراد (معادل 270 درجه فارنهایت)هستند. این دماها و سایر دماهای بالا باید برای کشتن میکروارگانیسم ها در یک حداقل زمانی حفظ شوند. حداقل زمان برای استریلیزاسیون ابزار پزشکی بسته بندی شده در دمای 121 درجه سانتیگراد (معادل 250درجه فارنهایت) در اتوکلاوهای تخلیه گراویتی، 30 دقیقه و در دمای 132 درجه سانتیگراد (معادل 270 درجه فارنهایت) و در اتوکلاوهای با سیستم ایجاد خلاء 4 دقیقه می باشد. در ماهای ثابت، زمان استریلیزاسیون بستگی به نوع شیء (مانند فلز در مقابل کائوچو، پلاستیک یا اشیا حفره دار)، بسته بندی یا عدم بسته بندی ابزار و نوع سیستم استریل کننده (اتوکلاو) دارد.

دو نوع اصلی اتوکلاو، نوع تخلیه تحت جاذب یا گراویتی و اتو کلاو تحت خلا با سرعت بالا است. در نوع اول بخار از بالا یا کناره های محفظه استریل وارد می شود اتو کلاو های تحت جاذبه معمولا برای آماده سازی محیط های آزمایشگاهی، محصولات دارویی و آبی، از بین بردن زباله های بهداشتی و وسایل غیر متخلخلی که بخار بطور مستقیم با سطح آنها در تماس باشد، استفاده می شوند. در اتو کلاو های تحت جاذبه، زمان نفوذ بخار طولانی است چون حذف هوا بطور کامل انجام نمی شود. به این علت گندزدایی 5 کیلو گرم زباله میکروبیولوژیک در دمای 121، حداقل 45 دقیقه  زمان لازم دارد چون هوای باقیمانده موجود در لابلای زباله ها مانع از نفوذ بخار و تاثیر گرما می شود.

اتوکلاوهای تحت خلا با سرعت بالا شبیه اتوکلاوهای تحت جاذبه هستند ولی دارای یک پمپ خلا می باشند تا هوای داخل محفظه استریل را بیرون بکشند. مزیت استفاده از پمپ خلا آن است که بخار تقریباً از لحظه اول به داخل وسایل حتی اجسام متخلخل نفوذ می کند. در اتو کلاوهای تحت خلا لازم است که تخلیه کامل هوا و میزان نفوذ بخار ارزیابی و پایش گردد. تست Bowie-Dick برای ارزیابی تخلیه هوا و تشخیص نشتی انجام می شود و عبارتست از بسته ای از صفحات کتانی تاشده و فشرده (نوع تجاری کاغذ تست Bowie-Dick بطور پک و فشرده وجود دارد)که برای ارزیبابی خروج هوا و نفوذ کامل بخار به کار می رود. این تست باید در در میان یک بسته وسایل قرار گیرد و بسته مربوطه باید به طور افقی در بخش جلویی و پایین اتوکلاو، نزدیک درب و دریچه تخلیه، در زمانی که محفظه استریل خالی است قرار گیرد و اتوکلاو به مدت 5/3 دقیقه  در 134 درجه سانتیگراد روشن شود. هوایی که از محفظه استریل تخلیه نشده است، مانع از تماس و نفوذ بخار با صفحات کاغذی و پخش رنگ بر روی تمام صفحه به طور یکنواخت می شود. این تست شبیه سازی نفوذ بخار به بسته های قرار گرفته در اتوکلاو در شرایط واقعی است. این تست بایستی هر روز قبل از استفاده از اتوکلاو انجام شود.

امروزه بسته های کوچکتر تست که به طور تجاری عرضه می شوند، جایگزین توده صفحات تا شده برای بررسی کارایی سیستم خلا در اتوکلاوهای تحت خلاء می باشند. این وسایل برای شبیه سازی استریلیزاسیون و شرایط انجام روش استریلیزاسیون طراحی شده اند. عملکرد اتوکلاو تحت خلا زمانی قابل قبول است که کاغذ درون بسته، تغییر رنگ یکنواختی را نشان دهد. اگر تست Bowie-Dick اتوکلاو جواب نداد، نباید از اتوکلاو استفاده شود و اتو کلاو باید در اولین فرصت توسط پرسنل مجرب بررسی و تعمیر شود.

سیستم دیگر مورد استفاده در استریلیزاسیون که با بخار کار می کند سیستم جدیدی است که با تغییر متناوب جریان سریع بخار و فشار ضربه ای در فشار بالای فشار اتمسفر هوا تخلیه می شود. در این سیستم همانند اتوکلاو تحت خلاء هوا سریعاً خارج می شود ولی نشت هوا تاثیری بر این فرآیند ندارد چون بخار در محفظه استریل معمولاً بالای فشار اتمسفر است. در این سیستم دما و زمان استریلیزاسیون بطور معمول 132 تا 135 درجه سانتیگراد به مدت 3 تا 4 دقیقه برای وسایل پزشکی و اشیاء متخلخل است.

همانند سایر سیستم های استریلیزاسیون، در این سیستم ها نیز بایستی پایش عملکرد با دقت انجام شود. سیستم های استریلیزاسیون به کمک بخار توسط کنترل کننده های شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیک کنترل می شود. قابلیت اتوکلاو برای معیارهای مورد نیاز برای استریلیزاسیون باید توسط اندیکاتورهای مکانیکی، شیمیایی و بیولوژی کنترل شود. بطور اولیه اطلاعات هر سیکل کار اتوکلاوهای بخار جدید با استفاده از یک خروجی چاپی (یا گرافیکی) و با اندازه گیری دما، زمان و فشار ثبت می شود. علاوه بر آن جهت دقت و صحت فرایند برای کنترل دما یا زمان از اندیکاتورهای شیمیایی نیز استفاده می شود. بهترین و کاملترین روش ارزیابی کارایی استریلیزاسیون با بخار با کمک اندیکاتور بیولوژیک حاوی اسپورهای ژئوباسیلوس استرئوترموفیلوس (یا همان باسیلوس استرئوترموفیلوس) می باشد. تست مثبت اسپور که به ندرت اتفاق می افتد، به خطای اپراتور، تحویل ناکافی بخار یا عیب فنی دستگاه مربوط می شود.

اتوکلاوهای بخار رومیزی و قابل حمل در درمانگاه های عمومی، کلینیک های دندانپزشکی و کلینیک های روستایی استفاده می شوند. این اتوکلاوها برای وسایل کوچکی مانند ابزار جراحی  و وسایل دندانپزشکی طراحی شده اند.

 

 

 

 

 

فعالیت میکروب کشی

قدیمی ترین و شناخته شده ترین روش غیرفعال کردن میکرو ارگانیسم ها حرارت است. D-value ( زمان لازم برای کاهش جمعیت زنده تا 90% یا کاهش log10 1) ابزار مناسبی جهت سنجش و مقایسه مقاومت میکروارگانیسم ها در مقابل حرارت می باشد. از آنجا که D-value را می توان در دماهای مختلف تعیین کرد، زیرنویسی برای دمای تماس یا در معرض قرارگیری به کار می رود (مانندD121c). برای ژئوباسیلوس استرئوترموفیلوس D121c- value در حدود 1 تا 2 دقیقه است. D121c- value  باکتری های بدون اسپور، مخمرها و قارچ ها آنقدر پایین است که قابل اندازه گیری نمی باشد.

 

مکانیسم عمل

گرمای مرطوب با انعقاد برگشت ناپذیر و دناتوره کردن آنزیم ها و پروتئین های ساختاری، میکروارگانیسم ها را از بین می برد. معلوم شده است که وجود رطوبت در محیط بطور قابل ملاحظه ای بر دمای انعقاد پروتئین ها و دمای تخریب میکروارگانیسم ها موثر است.

 

موارد استفاده

استریلیزاسیون با بخار برای استریل کردن وسایل حیاتی و نیمه حیاتی که نسبت به گرما و رطوبت مقاومند (مانند وسایل دستگاه تنفس و بیهوشی که با بخار قابل استریل هستند) به کار می رود. همچنین از اتوکلاو بخار در مراکز بهداشتی برای گندزدایی زباله های عفونی و زبالههای تیز و برنده استفاده می شود ولی زمان تماس بیشتری در اتوکلاوهای گراویتی که برای این منظور پیشنهاد می شود لازم است.

استریلیزاسیون سریع یا Flash با بخار اولین بار توسط آندروود و پرکینز ابداع شد و برای استریل نمودن اشیاء فاقد بسته بندی در دمای 132 درجه سانتیگراد در مدت 3 دقیقه و در فشار 27-28 پوند با سیستم جایگزینی هوا تحت جاذبه (گراویتی) به کار می رود. معمولاً زمان لازم برای این نوع استریلیزاسیون بستگی به نوع اتوکلاو وسیله مورد نظر جهت استریل نمودن (مانند اجسام متخلخل و غیر متخلخل) دارد. اگرچه روش بسته بندی ابزار و سپس استریلیزاسیون آنها به دلایل متعددی نسبت به روش سریع بدون بسته بندی ترجیح داده می شود، ولی اجرای صحیح استریلیزاسیون سریع Flash یک روش موثر و مناسب برای استریل نمودن وسایل حیاتی پزشکی در شرایط خاص است. سیستم استریلیزاسیون سریع Flash در اصل سیستم اصلاح شده روشهای استریلیزاسیون با بخار اعم از استریلیزاسیون تحت جاذبه، خلاء یا جریان سریع بخار تحت پالس فشار است که در آن اجسام در یک سینی باز یا محفظه محکم و پوشیده ای که بخار با سرعت به داخل آن نفوذ می کند قرار میگیرد و به سرعت استریل می گردد. سیستم استریلیزاسیون سریع Flash علیرغم سرعت بالا به علت فقدان اندیکاتورهای بیولوژیک مناسب برای کنترل عملکرد، عدم بکارگیری و وجود بسته بندی محافظ پس از استریلیزاسیون، احتمال آلودگی اجسام ضمن جابجایی به اتاق عمل و کوتاه و حداقلی بودن پارامترهای سیکل استریلیزاسیون (مانند زمان، دما، فشار)، به عنوان یک روش معمول استفاده نمی شود. به جهت رفع این محدودیتها در مراکز پزشکی که از این سیستم استفاده می کنند تدابیری اندیشیده شده است، برای مثال اتوکلاو سریع Flash در نزدیک ترین محل به جایگاه استفاده از ابزار مزبور( داخل اتاق های عمل و حتی در نزدیکی محل عمل جراحی) قرار داده می شود تا وسایلی که با این روش استریل می شوند در کوتاهترین فاصله به محل کاربرد برسند و انتقال آسپتیک وسایل به محل مورد استفاده تسهیل گردد، از دیگر راهکارهای رفع مشکلات افزایش زمان تماس است ( برای مثال 4 دقیقه  در 132 درجه سانتیگراد) تا از استریل شدن اجسام اطمینان حاصل شود، همچنین جهت پایش عملکرد این سیستم از نوعی از اندیکاتورهای بیولوژیک استفاده می شود که ظرف مدت 1 ساعت نتیجه را ارائه می کنند و بعلاوه از بسته بندی محافظی استفاده می کنند که در کنار فراهم نمودن امکان نفوذ بخار جابجایی و نگهداری استریل ابزار را بعد از استریلیزاسیون تسهیل می نماید. علاوه بر همه موارد فوق امروزه محفظه های محکم و قابل استفاده مجددی برای سیکل های استریلیزاسیون سریع Flash طراحی شده است که از آلودگی ابزار بعد از استریلیزاسیون ممانعت می نماید. در زمان استفاده از روش استریلیزاسیون سریع Flash بدون بسته بندی باید به خاطر داشت وقتی اجسام استریل با هوا مجاور می شوند، امکان آلودگی وجود دارد و هرچه اجسام استریل بیشتر در معرض هوا قرار گیرند، امکان آلودگی با میکروارگانیسم ها بیشتر می شود لذا بایستی زمان تماس ابزار با هوا در حداقل ممکن حفظ شود.

گزارشاتی از مشکلات ایجاد شده در رابطه با کاربرد سیستم استریلیزاسیون سریع Flash وجود دارد. در یک بررسی بروز موارد بالای عفونت های جراحی اعصاب، محققان دریافتند که وسایل جراحی استریل شده با روش Flash علت آن است زیرا از 3 مورد عفونت جمجمه ثبت شده 2 مورد در اثر ایمپلنت های استریل شده با روش سریع Flash ایجاد شده بودند. علاوه بر آن گزارشی از دو مورد سوختگی در حین جراحی  در اثر استفاده از وسایل استریل شده با روش flash در بیمار وجود دارد که بر ضرورت اصلاح روش ها و آموزش کارکنان برای جلوگیری از به کارگیری وسایل داغ تاکید دارد. پیشنهاد می شود برای پیشگیری از سوختگی بیمار باید از وسایل سرد شده در هوا یا فروبردن ابزار در مایع استریل مانند نرمال سالین استفاده کرد. کارکنان نیز باید از صدمات و سوختگی حفاظت شوند. بنابراین در زمان کار با این سیستم باید برای پیشگیری از سوختگی با وسایل داغ احتیاطات لازم مانند استفاده از دستکش محافظ گرما برای جابجا کردن سینی را معمول دارند.

 

موارد استفاده

استریلیزاسیون سریع flash برای استریل نمودن ابزار تمیز مراقبت از بیمار که نمی توانند قبل از مصرف بسته بندی، استریل و انبار شوند، به کار می رود. این روش همچنین در مواردی که فرصت زمانی کافی برای بسته بندی و استریل نمودن یک وسیله با اتوکلاو معمولی فراهم نیست مناسب است. بخاطر داشته باشید نباید این سیستم را فقط به خاطر سرعت بالاتر، عدم نیاز به بسته بندی و در نتیجه راحتی بیشتر و یا حضور دستگاه در اتاق عمل بکار برد. با توجه به امکان ایجاد عفونت های خطرناک نباید از این روش برای استریل نمودن وسایل کاشتنی که در داخل بدن کاشته می شوند از جمله وسایل کاشتنی جراحی یا وسایلی که در حفره های بدن قرار می گیرند استفاده نمود. هرچند در برخی موارد مانند وسایل ابزار ارتوپدی از قبیل پیچ و پلاک در حین عمل جراحی استفاده از سیستم استریلیزاسیون سریع Flash اجتناب ناپذیر است. در صورت استفاده از سیستم استریلیزاسیون سریع Flash برای ابزار کاشتنی از این دست باید حتما مستندسازی کاملی از قبیل مشخصات وسیله، نام بیمار و نتیجه اندیکاتورهای بیولوژیک جهت پیگیری بروز عفونت محل زخم و مطالعات اپیدمیولوژی فرآیند استریل سازی انجام شود.

 

فناوری های استریلیزاسیون در دمای پایین

برخی از ابزار و وسایل از جمله وسایل پلاستیکی را نمی توان با استفاده از حرارت بالا استریل نمود. از سالها پیش برای استریلیزاسیون این وسایل روشهای دیگری معرفی شده اند که معروفترین آنها گاز اکسید اتیلن است.

 

استریلیزاسیون با گاز اکسید اتیلن

گاز اکسید اتیلن یک گاز بی رنگ و قابل اشتعال و قابل انفجار می باشد. چهار فاکتور اصلی در اثر بخشی گاز اکسید اتیلن عبارتند از:

الف)  غلظت گاز(450-1200 میلی گرم در لیتر)،

ب) دما (37 تا 63 درجه سانتیگراد)،

ج) رطوبت نسبی (80% - 40% ، مولکولهای آب، گاز اکسید اتیلن را به مرحله واکنش نزدیک می کنند)

د) زمانهای تماس 1 تا 6 ساعت. در محدوده مورد اشاره افزایش غلظت و درجه حرارت می تواند زمان مورد نیاز برای استریلیزاسیون را کاهش دهد.

استفاده از گاز اکسید اتیلن با معرفی روشهای دیگر برای استریلیزاسیون ابزار و وسایل حساس به حرارت و رطوبت کاهش یافت ولی با این وجود ویژگی های مطلوب این گاز باعث گردیده است استفاده گسترده و وسیع آن همچنان ادامه داشته باشد. امروزه به جای مخلوط گازی اکسید اتیلن و گاز کلروفلوروکربن دو مخلوط جدید معرفی شده اند که قابلیت کاربرد بطور گسترده برای استریل کردن را دارند. مخلوط گاز اکسید اتیلن با دی اکسید کربن (CO2) که شامل 8,5% گاز اکسید اتیلن و 91,5% گاز دی اکسید کربن می باشد ارزانتر از مخلوط گاز اتیلن اکسید و هیدروکلروفلوروکربن است ولی نیاز به شبکه لوله کشی فشار قوی (گیج psi 28) همانند لوله کشی بخار جهت استریلیزاسیون است. مخلوط دیگر که جایگزین اکسید اتیلن و گاز کلروفلوروکربن شده مخلوط گاز اکسید اتیلن با هیدروکلروفلوروکربن می باشد. ویژگی مخرب هیدروکلروفلوروکربنبرای لایه ازن 50 بار کمتر از گاز کلروفلوروکربن می باشد. البته با توجه به صدمات هرچند خفیف این ماده به لایه ازون سازمانهای حفظ محیط زیست تصمیم گرفته اند قوانینی برای محدود نمودن مصرف این گاز از سال 2015 به مورد اجرا بگذارند و امیدوار هستند که مصرف این گاز تا سال 2030 به طور کامل ممنوع شود.

دو نسبت مختلف برای گاز اتیلن اکسید و هیدروکلروفلوروکربن امروزه در بازار موجود است. یکی مخلوط 8,6% گاز اکسید اتیلن و 91,4 % گاز هیدروکلروفلوروکربن و دیگری مخلوط 10% گاز اکسید اتیلن و 90% گاز هیدروکلروفلوروکربن. هردوی این مخلوط ها محدودیتهایی دارند که می توان به عنوان جایگزین از گاز اکسید اتیلن (100%) استفاده نمود که نیاز به مخزن خارجی ندارد و بصورت کارتریجهای برای یک بار مصرفدر بازار موجود می باشد.

مهمترین نقاط ضعف سیستم های استریلیزاسیون با گاز اکسید اتیلن زمان طولانی سیکل، هزینه بالا و خطرناک بودن گاز برای بیماران و کارکنان است. بزرگترین نقطه قوت روش استریلیزاسیون با گاز اکسید اتیلن کارایی بسیار مناسب جهت استریل نمودن لوازم پزشکی حساس به حرارت و رطوبت بدون هیچگونه آسیبی به مواد تشکیل دهنده لوازم است.

قرار گرفتن افراد در معرض گاز اکسید اتیلن ممکن است منجر به التهاب پوست، چشمها، دستگاه گوارش، سیستم تنفسی و نیز اختلال سیستم اعصاب مرکزی شود. تنفس طولانی مدت این گاز می تواند باعث ایجاد کاتاراکت، اختلال ادراک و شناخت، اختلال عملکرد سیستم عصبی و پلی نورپاتی ناتوان کننده شود. قرار گرفتن در معرض گاز اکسید اتیلن به دلایل شغلی می تواند منجر به تغییرات خونی و افزایش خطر سقطهای مکرر و سرطانهای مختلف شود لذا گاز اکسید اتیلن را باید در دسته عوامل کارسینوژن انسانی قرار داد. بر همین اساس مقامات مختلف که در آن محدوده مجاز تماس با گاز اکسید اتیلن برای کاربران مشخص گردیده و اعلام داشتند که سطح مجاز بستگی به چگونگی مواجهه و دفعات موجهه و مدت تماس دارد. نه تنها در مورد پرسنل کاربر بلکه در مورد بیمارانی که با وسایل استریل شده با اکسید اتیلن تماس دارند نیز این مسئله مهم است، اهمیت این موضوع به این دلیل است که کمترین آسیب متوجه بیماران هنگام استفاده از وسایل گردد.

سیکل استریلیزاسیون به وسیله گاز اکسید اتیلن دارای 5 مرحله می باشد که عبارتند از آماده سازی و رطوبت دهی، تزریق گاز، تماس لوازم با گاز، تخلیه و هوادهی. مدت این مراحل بدون مرحله هوادهی حدود دو نیم ساعت است. گاز اکسید اتیلن توسط خیلی از مواد جذب می گردد. به همین دلیل پس از استریلیزاسیون، وسایل باید حتما تحت هوادهی قرار گیرد تا باقیمانده گاز اکسید اتیلن حذف گردد. هوادهی مکانیکی ابزار به مدت 8 تا 12 ساعت در دمای 50 تا 60 درجه سانتیگراد می تواند گاز اکسید اتیلن باقیمانده را از روی ابزارها و حتی موادی که جاذب گازاکسید اتیلن هستند حذف نماید. در دستگاههای جدیدتر استریلیزاسیون با اتیلن اکسید و هوادهی در یک اتاقک و در ادامه هم انجام می شود. این دستگاهها احتمال در معرض گاز اکسید اتیلن قرار گرفتن را هنگام باز کردن درب اتاقک و حین انتقال وسائل به دستگاه هوادهی کاهش می دهد. بکارگیری اتاق عایق بندی شده هوادهی نیز می تواند گاز سمی اکسید اتیلن را از روی لوازم حذف نماید ولی نیازمند زمانی معادل 7 روز و در دمای 20 درجه سانتیگراد می باشد. هنوز هیچ دستورالعمل و شاخص بین المللی برای پایش حذف گاز اکسید اتیلن پس از استریلیزاسیون و یا حذف گاز اکسید اتیلن باقیمانده روی لوازم تدوین نشده است. با این وجود برخی از ایالتهای آمریکا دستورالعملهایی جهت کنترل انتشار گاز اکسید اتیلن دارند.

سمیت گاز اکسید اتیلن در یک رده از حیوانات ثابت شده است. در معرض گاز اکسید اتیلن قرار گرفتن می تواند منجر به سوزش چشم، گلودرد، اختلالات تنفسی و تاری دید گردد، همچنین گیجی، تهوع، سردرد، تشنج، تاول، استفرا؛ و سرفه نیز ممکن است دیده شود. در برخی از مطالعات آزمایشگاهی سرطانزا بودن گاز اکسید اتیلن ثابت شده است. این گاز می تواند باعث سقط خود بخودی، اختلالات ژنتیکی، اختلالات عصبی، بیحسی، ضعف و حتی فلج عضلات و اختلات تفکر و حافظه گردد. در معرض بودن ناشی از شغل باعث سقطهای خود بخودی و نیز سرطانهای مختلف در پرسنل می گردد. در بیماران نیز صدمات به بافتها در اثر استفاده از ایمپلنت های استریل شده با گاز اکسید اتیلن در اعمال جراحی ممکن است ایجاد شود که ناشی از عدم حذف کامل گاز اکسید اتیلن از روی لوازم، بعد از استریلیزاسیون است. یک مطالعه نوتوکسیک بودن باقیمانده گاز اکسید اتیلن در غشاهای دیالیز را در شرایط آزمایشگاهی نشان داده است.

بسیاری از سازمانهای بین المللی حداکثر حدمجاز گاز اکسید اتیلن در محیط کار در شیفت کاری 8 ساعت در روز و 40 ساعت در هفته را بطور متوسط 1 ppm اعلام نموده اند. متوسط سطح عمل برای گاز اکسید اتیلن، 0.5 ppm در یک زمان 8 ساعت در معرض قرار گرفتن و حد مجاز برای یک دوره کوتاه مدت تماس (مدت 15 دقیقه) حدود 5 ppm می باشد.

چندین روش پایش برای سنجش میزان مواجهه پرسنل با گاز اکسید اتیلن پیشنهاد شده است که لوله های ذغالی و وسایل نمونه برداری غیر فعال از آن جمله است. برخی مراجع علمی پیشنهاد می نمایند که اتیلین کلر هیدرین که یک محصول فرعی گاز اکسید اتیلن است سنجش شود و حد غلظت مجاز 5 ppm را برای این متابولیت در محل کار قابل قبول دانسته اند.

 

مکانیسم عمل

گاز اکسید اتیلن از طریق الکیله کردن کردن پروتئین ها، مولکول های DNA و RNA فعالیت میکروب کشی خود را اعمال می نماید. الکیلاسون یا جایگزینی اتم هیدروژن با یک گروه الکیل در داخل سلول می تواند از متابولیسم طبیعی سلول جلوگیری کرده و باعث اختلال در عمل همانندسازی سلول می شود.

 

فعالیت میکروب کشی

خاصیت میکروب کشی بسیار عالی گاز اکسید اتیلن در مطالعات متعدد ثابت شده و نیز از سالها قبل شناخته شده است. گاز اکسید اتیلن تمام میکروارگانیسم ها را از بین می برد و با توجه به آنکه اسپور باکتریها (بخصوص اسپور باسیلوس آتروفئوس) نسبت به سایر میکروارگانیسمها در مقابل گاز اکسید اتیلن مقاوم تر می باشند از این اسپور به عنوان اندیکاتور بیولوژیک برای پایش فرآیند استریلیزاسیون توسط این گاز استفاده شده است.

مانند تمام فرآیندهای استریلیزاسیون اثربخش استریلیزاسیون توسط گاز اکسید اتیلن می تواند هیدروکلروفلوروکربنتحت تاثیر مواردی از قبیل شکل ابزار، طول لوله ابزار،قطر لوله، نمک های غیر آلی و مواد آلی تغییر کند. برای مثال گاز اکسید اتیلن به طور معمول برای استریلیزاسیون آندوسکوپها به کار نمی رود؛ زیرا مطالعات متعدد عدم دسترسی گاز اکسید اتیلن را به داخل لوله های آندوسکوپ یا لوله های دستگاههای آزمایشی و در نتیجه عدم غیر فعال نمودن باکتری ها و اندیکارتورهای اسپوری را نشان داده است.در لوله های طویل علاوه بر عدم استریل شدن کامل مشکل باقیماندن اکسید اتیلن حتی وجود دارد برای مثال در یک مطالعه نشان داده شد سطح متوسط باقیمانده گاز اکسید اتیلن حتی پس از زمان استاندارد هوادهی در چنین ابزاری 66.2 ppm بوده است. در مورد هندپیس های دندان پزشکی عدم استریلیزاسیون با گاز اکسید اتیلن در مورد استرپتوکوکوس موتانس دیده شد که این نشانگر آن است که این وسایل باید با بخار استریل شود.

 

 

 

موارد استفاده

گاز اکسید اتیلن را برای استریل نمودن وسایل حیاتی (و بعضاً نیمه حیاتی) که نسبت به حرارت و رطوبت حساس بوده و استریلیزاسیون با بخار در آنها غیر قابل استفاده است کاربرد دارد.

 

گاز پلاسمای پراکسید هیدروژن

توضیح کلی

تکنولوژی استریلیزاسیون پلاسما در یال 1987 شناخته شد و در سال 1993 برای اولین بار بطور تجاری در ایلات متحده وارد بازار شد. حالتهای معمول ماده عبارتست از مایع، جامد و گاز و حالت گاز پلاسما حالت چهارم ماده است. حالت پلاسما در یک محفظه بسته تحت خلاء کامل که در آن امواج با فرکانس رادیویی و یا انرژی ماکروویو اعمال می شود ایجاد می گردد، که در این شرایط مولکولهای گاز تهییج شده و ذرات باردار ایجاد می شود که خیلی از آنها بصورت رادیکالهای آزاد می باشند. رادیکال آزاد اتمی با یک الکترون منفرد است که شدیداً میل به واکنش دارد. این سیستم با تولید رادیکالهای آزاد تولید شده قادر هستند با اجزاء اصلی سلول از قبیل آنزیمها و اسیدهای نوکلئیک واکنش داده و در نتیجه اختلال عملکرد آنها شوند که خود منجر به از بین رفتن متابولیسم و مرگ میکروارگانیسم ها می گردد. در این سیستم نوع گاز ورودی و شدت خلاء دو متغیر مهمی هستند که می توانند اثر بخشی فرآیند را تعیین نمایند.

در اواخر دهه 1980 اولین سیستم استریلیزاسیون با گاز پلاسمای پراکسید هیدروژن برای مصارف استریل نمودن ابزار پزشکی و جراحی در شرایط واقعی آزموده شد. در این سیستم ابتدا محفظه تخلیه می گردید و سپس هیدروژن پروکسید از کاست مخصوص به داخل محفظه تزریق و به حالت بخار در می آمد تا به غلظت 6 میلی گرم در لیتر برسد. بخار پراکسید هیدروژن طی 50 دقیقه  در محفظه منتشر می شود و گاز پلاسما با تمام سطوح در تماس قرار می گرفت و فرآیند غیر فعال شدن میکروارگانیسم ها آغاز می گردید. میدان الکتریکی تولید شده توسط امواج با فرکانس رادیویی باعث تولید گاز پلاسما در محفظه می شود.

رادیکالهای آزاد (مانند هیدروکسیل و هیدروپروکسیل) عمل اصلی میکروب کشی در این روش هستند. مزیت عمده این روش این است که محصولات نهایی این فرآیند (شامل بخار آب و اکسیژن) غیر سمی بوده و نیاز به فاز هوادهی نیست، بنابراین لوازم استریل شده با این روش جهت استفاده فوری و یا انبار قابل استفاده می باشند.

فرآیند در دمای 37 تا 44 درجه سانتیگراد انجام گرفته و زمان آن 75 دقیقه می باشد. به این نکته باید توجه داشت که وجود هرگونه رطوبت فاز ایجاد خلاء را مختل نموده و سیکل استریلیزاسیون عملاً ناکارآمد می شود.

نسل جدید دستگاههای استریل کننده با استفاده از دو مرحله انتشار پراکسید هیدروژن و پلاسما در هر سیکل استریلیزاسیون اثربخشی دستگاه را افزایش داده اند. این ارتقاء سیستم که بوسیله اصلاح نرم افزار صورت گرفته است باعث شده زمان استریلیزاسیون از 73 دقیقه  به 52 دقیقه کاهش یابد. افزایش فعالیت در این سیستم ناشی از تغییرات فشاری است که در حین تزریق (فاز انتشار) اتفاق می افتد و نیز ناشی از این حقیقت است که فرآیند شامل دو نیم سیکل برابر و متوالی است که در هر کدام تزریق پراکسید هیدروژن جداگانه انجام می شود. جدیدترین نسل دستگاههایی که براساس گاز پلاسمای پراکسید هیدروژن عمل می کنندمجهز به سیستم تبخیری می باشند، آب و رطوبت را از پراکسید هیدروژن را حذف می کند و زمان هر سیکل آن  به 38- 28 دقیقه  کاهش یافته است. نفوذ بخار پراکسید هیدروژن به داخل لومن های باریک و بلند یکی از محدودیت های این سیستم است که در دستگاه های جدید بوسیله سیستم افزایش دهنده انتشار تا حدودی حاصل شده است. عمل افزایش انتشار توسط یک آمپول شیشه ای کوچک که حاوی پراکسید هیدروژن 50% می باشد انجام می گیرد، این آمپول توسط اتصال الاستیک به لوله های ابزار ئ تجهیزات متصل گشته و بلافاصله قبل از استریلیزاسیون به داخل آن شکسته شده و عمل می کند. نشان داده شده است که افزایش دهنده انتشار قادر است برونکوسکوپهای آلوده به مایکوباکتریوم توبرکلوزیس را استریل نماید. البته این وسیله هنوز توسط سازمانهای معتبر جهانی تأیید نشده است. اندیکاتور بیولوژیک استفاده شده در این سیستم، حاوی اسپورهای باسیلوس آتروفئوس است.

سیستم دیگر گاز پلاسما که با سیستم فوق در بعضی موارد مهم فرق می کند با استفاده از مجموعه بخار پراستیک اسید- استیک اسید- پراکسید هیدروژن کار می کند. این سیستم بعلت مشاهده مواردی از تخریب قرنیه در اعمال جراحی چشمی که لوازم جراحی به این وسیله استریل شده اند، از بازار جمع آوری گردید. در این تحقیق مطرح گردید که تماس گاز پلاسما با لوازم مرطوبو دارای منافذ ریز جراحی چشم و نیز در ابزار از جنس فلز برنج منجر به شکسته شدن برنج فلزات روی و مس  می شود. مطالعات بعدی نشان داد که تماس پساب شستشوی ابزار استریل شده با روش پلاسما با چشم خرگوش می تواند به صدمات غیر قابل جبران قرینه شود. این سمیت، در فرآیند استریلیزاسیون گاز پلاسما از آنجائیکه محلول سمی مس تشکیل نخواهد شد خیلی غیر محتمل است (یعنی نمی توان آن را بدلیل تجزیه فلزات تشکیل دهنده لوازم دانست).

 

نحوه عمل

این روش استریلیزاسیون میکروارگانیسم ها را بوسیله ترکیبی از عمل استریلیزاسیون خود گاز پراکسید هیدروژن و نیز تولید رادیکال های آزاد (هیدروکسیل و هیدرو پروکسیل) در حین مرحله تولید پلاسما غیر فعال می سازد.

 

فعالیت میکروب کشی

این روش توانایی غیر فعال کردن طیف وسیعی از میکرو ارگانیسم ها که شامل اسپورهای مقاوم باکتریایی را دارد. مطالعات نشان داده که این روش برعلیه باکتریهای رویشی مثل مایکوباکتریوم ها، مخمرها، قارچها، ویروسها و اسپور باکتریها موثر می باشد. مانند سایر روشهای استریلیزاسیون اثر بخشی این روش با توجه به شکل ابزار، طول لوله، قطر لوله، حضور املاح غیر آلی و مواد آلی متغیر می باشد.

 

موارد استفاده

مواد و لازمی از قبیل پلاستیک ها، وسایل الکتریکی وآلیاژهای فلزی مستعد زنگ زدن که نسبت به حرارت بالا و نیز رطوبت حساس می باشند بوسیله سیستم مبتنی بر گاز پلاسمای پراکسید هیدروژن قابل استریل شدن می باشند. این روش با بیش از 95% لوازمات پزشکی سازگار می باشد.

 

استریلیزاسیون با پراستیک اسید

نگاه کلی

پراستیک اسید یک ماده اکسید کننده قوی است که اثر بخشی خود را در حتی حضور مواد آلی حفظ می کند. این ماده می تواند برای سلولهای ارگانیسم ها کشنده باشد. پراستیک اسید قادر است آلودگی های (پروتئین) روس سطوح لوله های آندوسکوپ یا دیگر ابزار را نیز برطرف سازد. در سال 1998 اولین ماشین اتوماتیک که با استفاده از پراستیک اسید یا بعبارت دیگر با روشهای شیمیایی، لوازم پزشکی (مانند آندوسکوپها و آرتروسکوپ ها)، جراحی ، و دندانپزشکی را استریل می کرد معرفی شد. این روش که بعنوان استریلیزاسیون در دمای پایین معروف است، امروزه بصورت اتواتیک در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر به فراوانی استفاده می شود. ماده استریل کننده که پراستیک اسید 35%  و یک عامل ضد خورندگی است.هم اکنون در بازار موجود می باشد. در پوش ظرف حاوی ماده استریل کننده در زمان مصرف پیش از آنکه درب دستگاه بسته شده و سیکل شروع شود، سوراخ می گردد. در زمان استریلیزاسیون پراستیک اسید غلیظ تا رقت 2 % با آب فیلتر شده در دمای 50 درجه سانتیگراد رقیق می شود.

پراستیک اسید رقیق شده داخل مخزن دستگاه می چرخد و برای مدت 12 دقیقه به داخل لوله های آندوسکوپ پمپ می شود که ضمن ضد عفونی کردن سطوح خارجی داخل لوله ومنضمات آندوسکوپ را آلودگی زدایی می نماید.

سینی های قابل تعویض این امکان را می دهد که هم آندوسکوپ های غیر قابل انعطاف و هم آندوسکوپ های قابل انعطاف در دستگاه ضد عفونی شوند. اتصالات دستگاه، کاربر را قادر می سازد تمام کانالهای آندوسکوپ را توسط جریان مستقیم ماده ضد عفونی کننده شستشو داده، پر کنند. آندوسکوپهای غیر قابل انعطاف را علاوه بر شستشو با سیستم اتوماتیک می توان در محلول استریل کننده غوطه ور نیز نمود.

سهولت کار با این روش بالا است زیرا باقیمانده پراستیک اسید را می توان بدون صدمه به محیط زیست داخل فاضلاب دور ریخت و لوازم استریل شده بعد از فرآیند را کافیست 4 بار با آب فیلتر شده آب کشی نمود. تنها نگرانی مربوط به استریل بودن آب شستشوی ابزار بعد از فرآیند است که استریل نباشد که استریل بودن ابزار را نگهداری نماید هرچند تاکنون موردی از این مسئله گزارش نشده است. بعد از فرآیند بایستی باقیمانده مواد استریل کننده و آب از داخل کانالها خارج گردد برای این منظور هوای فیلتر شده از داخل مخزن و کانالهای آندوسکوپ عبور می کند تا بتواند آب اضافی را خذف کند.

در تمام روشهای استریلیزاسیون سطوح فقط زمانی استریل خواهند شد که با مواد استریل کننده در تماس باشند. بعنوان مثال هنگامی عفونت های مرتبط با برونسکوپ اتفاق می افتد که از اتصالات نامناسب جهت استریلیزاسیون برونسکوپ استفاده می شود استریلیزاسیون بصورت ناقص انجام می گیرد.

جهت اطمینان از موثر بودن فرآیند استریلیزاسیون استفاده از اندیکاتور بیولوژیک (نوار آغشته با اسپور ژئوباسیلوس استئاروترموفیلوس) هم در زمان شروع بکار سیستم و هم در پایشهای دوره ای بسیار مهم است. در طول فرآیند نوار اندیکاتور باید به وسیله گیره ای در نقطه ای مخصوص نگهداشته شود، باید توجه شود در صورت استفاده از گیره های پهن امکان رسیدن مواد استریل کننده به اسپورهای زیر آن وجود ندارد لذا پاسخ می تواند منفی کاذب باشد.

گروهی معتقد هستند که اندیکاتورهای بیولوژیک مورد استفاده در پایش روشهای بخار و گار گاز اکسید اتیلن را نمی توان در ارزیابی دستگاههایی که با مواد شیمیایی مایع کار می کنند مورد استفاده قرار داد، زیرا در اینسیستم ها اسپورهای روی نوار اندیکاتور شسته شده و باعث کاهش اطمینان اندیکاتورها می شود. امروزه برای کنترل بیشتر فرآیند استریلیزاسیون در این روش نوارهای اندیکاتور شیمیایی موجود می باشند که می تواند مشخص نماید که آیا در زمان استریلیزاسیون غلظت پراستیک اسید و دیگر مواد موثر به بالای 1500 ppm رسیده است یا خیر.

 

طرز عمل

اطلاعات کمی در ارتباط با مکانیسم عمل پراستیک اسید وجود دارد. ولی تصور می شود مانند سایر مواد اکسید کننده عمل می کند. این ماده باعث شکسته شدن پروتئین ها، از هم گسیختگی نفوذپذیری دیواره سلول، اکسید شدن باندهای سولفور و سولفیدرال در پروتئینها، آنزیمها و سایر متابولیت ها می گردد.

 

فعالیت میکروب کشی

غلظت زیر 100 ppm پراستیک اسید باکتریهای گرم مثبت و منفی، قارچ ها و مخمرها را در مدتی کمتر از 5 دقیقه غیر فعال می سازد. در صورت وجود مواد آلی غلظت مورد نیاز 200 تا 500 ppm خواهد بود. برای ویروس ها غلظت مورد نیاز جهت استریل کنندگی متغیر و بین 12 تا 2250 ppm می باشد. در مورد پولیو ویروسهای غلظت 1500 تا 2250 ppm مادهخ در عرض 15 دقیقه  باعث غیر فعال شدن ویروس حتی در داخل مخمر می گردد. اسپورهای باکتری در محلول (1% - 0,05 %) حاوی 500 - 10000 ppm ماده موثره در زمان بین 15 ثانیه تا 30 دقیقه  غیر فعال می شود.

آزمایشات مختلف شبیه سازی شده فعالیت میکروب کشی مناسب این ماده را نشان داده و سه آزمایش بالینی واقعی نیز نشان داده که در زمان استفاده از این ماده هم میکروب ها کشته شده اند و هم هیچ گونه عفونتی مشاهده نشده است. آلفا و همکاران سیستم پراستیک اسید را با گاز اکسید اتیلن مقایسه کرده اند و اثر بخشی مناسب و خوب سیستم پراستیک اسید را تایید نموده اند. علیرغم اینکه اثربخشی این روش می تواند تحت شرایط آلودگی و دیگر شرایط آزمایشی تغییر نماید ولی فقط پراستیک اسید قادر است باعث کاهش log 106در تعداد اسپورهای مایکوباکتریوم چلونی، انتروکوکوس فکالیس و باسیلوس آتروفئوس هم در حضور مواد آلی و هم غیر آلی شود.

موارد استفاده

این روش امروزه برای استریل کردن شیمیایی لوازم پزشکی مانند آندوسکوپهای قابل انعطاف و دستگاههای دیالیز به کار می روند.

 

بار آلودگی بیولوژیک ابزار جراحی

معمولاً میزان آلودگی یا بار میکروبی لوازم پزشکی مصرف شده با ارگانیسم ها نسبتاً کم است. در مطالعه ای نشان داده شد که 62% ابزاری که در جراحی عمومی، جراحی زنان،ارتوپدی و جراحی های گوش و حلق استفاده می شوند با تعدادی کمتر از 10 عدد ارگانیسم آلوده شده اند، 82% این گونه ابزار با تعداد کمتر 102 عدد ارگانیسم و 91% با کمتر از 103 میکروارگانیسم آلوده شده اند.پس از شستشو در ماشینهای شستشو بیشتر از 98% لوازم دارای کمتر از 10 ارگانیسم هستند و هیچ یک از ابزار بیشتر از 102 ارگانیسم ندارد. بسیاری از مطالعات دیگر نیز نتایج مشابهی را منتشر کرده اند. بعنوان مثال پس از یک دوره شستشوی استاندارد 72% از 50 ابزار جراحی  دارای کمتر از 10 ارگانیسم بودند و 86% آنها با کمتر از 102  ارگانیسم آلوده بودند و فقط 6% بیشتر از 30 ارگانیسم داشتند.

در گروهی دیگر از مطالعات لوازم با کانالهای سخت، بار میکروبی سطوح داخالی و خارجی کانالها بین 10 تا 104 ارگانیسم به ازاء هر وسیله بود. پس از شستشو 83% از وسایل دارای تعدادی کمتر از 102 میکرو ارگانیسم بودند.در تمام این مطالعات عمده ترین ارگانیسم عامل آلودگی باکتری های و ژتاتیو فلور طبیعی بودند که بیماریزایی پایینی دارند مانند استافیلوکوکوس کواگولاز منفی. بررسی آلودگی موجود بر روی لوازم پزشکی حیاتی از قبیل سوزن های تزریق نخاعی و کاتترهای آنزیوگرافیک حضور 10 تا 102 میکروارگانیسم را در سطح فقط 2 سوزن از 5 سوزن نشان داد. بار میکروبی بر روی کاتترها آنژیوگرافی استفاده شده در روی 14% (3 مورد از 21 مورد) کاتترها حدود 103 بود و در مورد گایدهای شیت در 21% (6 مورد از 28 مورد) حدود 103 بود.


 

تأثیر شستشو بر روی اثر بخشی استریلیزاسیون

اخیرا تاثیر املاح و سرم بر روی اثر بخی فناوریهای استریلیزاسیون با دمای پایین بسیار مورد توجه قرار گرفته است. محققین نشان داد اند که حضور املاح اثر زیادی در محافظت میکرو ارگانیسم ها در مقابل کشته شدن در شرایط آزمایشگاهی دارد. با این وجود مطالعات نیز وجود دارد که نشان می دهد که این اثرات در شرایط واقعی و بالینی ممکن است مهم نباشد. جهت روشن شدن تاثیر فرآیند تمیز کردن و شستشو روی لوازم پزشکی مطالعه ای طراحی و تاثیر شستشورا در برطرف کردن املاح غیرآلی، آلودگی های آلی و میکروارگانیسم ها بررسی نمود. در این آزمایش ابتدا آلودگی آلفا (کشت بافتی و 0% سرم گوساله) به همراه 106 اسپورهای ژئوباسیلوس استئارترمویلوس بر روی سطح تیغه جراحی تلقیح گردد. سپس اجازه داده شد که در حرارت 35 درجه سانتیگراد برای مدت 30 دقیقه و در دمای اتاق برای 30 دقیقه دیگر قرار گیرد تا خشک شود. پس از آن تیغه در درجه حرارت اتاق در داخل آب قرار گرفت. تیغه ها پس از زمانهای مشخص از داخل آب خارج و غلظت تام پروتئین و یون کلر بر روی آن اندازه گیری شد. نتایج نشان دادند که غوطه ور شدن در آب غیر یونیزه برای حدود 60 ثانیه منجر به آزاد شدن بیش از 95% یون کلر نمک در 20 ثانیه، محلول آلودگی آلفا در 30 ثانیه و از سرم گوساله در 120 ثانیه می گردد. بنابراین تماس با آب حتی برای زمان کوتاه حتی در حضور پروتئین به سرعت حل شدن کریستال املاح و غیر فعال شدن کامل اسپورها بوسیله فناوریهای استریلیزاسیون با دمای پایین منجر می شود با توجه به یافته های این مطالعه، تمیز کردن و شستشو اثر محافظتی املاح را تا حدود زیادی حذف کرده و باعث کارایی کامل فناوری های استریلیزاسیون با دمای پایین می گردد.

نتایج فوق تأکیدی بر اهمیت تمیز کردن دقیق قبل از فرآیند استریلیزاسیون است. این اطلاعات از اصل ضرورت تمیز کردن قبل از استریلیزاسیون و وجود دستورالعمل های دقیق و قاطع در این زمینه به شدت حمایت می کند. بر این اساس فرآیند استریلیزاسیون ابزار پزشکی با هر فناوری اگر قبل از آن شستشو صورت نپذیرفته باشد ناقص و معیوب است.

امروزه با ظهوره ابزار جدید، شستشوی وسایل پزشکی که دارای کانال ها و مجاری باریک هستند بعنوان یک چالش اساسی برای استریلیزاسیون آنها مطرح است. هرچند مهمترین ابزار پزشکی دارای مجاری باریک آندوسکوپ های قابل انعطاف است ولی بعنوان مدلی از لوازم پزشکی دارای مجاری باریک موضوع شستشوی استفکتروتوم ها بررسی شدند. این مطالعه شستشوی دستی لوله های باریک را با روش اتوماتیک و ماشینی مقایسه کرد و در انتها به این نتیجه رسید، که فقط شستشوگرهای دارای Retro - Flashing و سیستم شستشوی کانال قادر هستند هر 3 کانال را به اندازه کافی شستشو دهند. اگر شستشو برای مدت 24 ساعت به تعویق بیفتد دیگر حتی سیستم شستشو دارای Retro - Flashing نیز موثر نیست و استریلیزاسیون با گاز اکسید اتیلن هنگامی که وسیله برای 7 روز نگهداری شود بی اثر خواهد بود. در مطالعه شبیه سازی شده دیگری که بر روی لاپارسکوپ ها انجام شده آلفا به این نتیجه رسید روش شستشوی Retro - Flashing حداقل کاری است که بایستی برای شستشوی وسایل لاپارسکوپی انجام شود.

 

Sterilization methods
روش های استریلیزاسیون
Download
 
لطفا نظر خود را در رابطه با محتوای آموزش بدهید




  مشاهده نتایج
به منظور ثبت رأی باید در سایت لاگین نمایید.
دی ان ان evoq , دات نت نیوک ,dnn